Je hoort het steeds vaker: een DEXA-scan. Vaak in dezelfde zin als vetpercentage of spiermassa. Maar klopt dat beeld wel?
Als je verder kijkt, merk je al snel dat een DEXA-scan veel meer meet dan enkel je vetpercentage en spiermassa. Het is een compleet inzicht in hoe jouw lichaam is opgebouwd.
In deze blog beantwoorden we je belangrijkste vragen over een DEXA-scan, zodat je exact weet wat je kan verwachten.
DEXA staat voor Dual-Energy X-ray Absorptiometry. Een DEXA-scan is een lichaamsanalyse die met behulp van lage dosis röntgenstralen je lichaam in kaart brengt. Je krijgt een gedetailleerd overzicht van je lichaamssamenstelling.
De scan maakt een duidelijk onderscheid tussen botten en zachte weefsels en geeft je zo een volledig beeld van je lichaamssamenstelling: van vetmassa en vetvrije massa tot botdensiteit, verdeling in je lichaam en zelfs je energieverbruik in rust.
Dat is meteen ook waar een veelvoorkomende misvatting zit: een DEXA-scan gaat niet enkel over vet en spieren. Het geeft je een breder inzicht in hoe je lichaam is opgebouwd.
Niet voor niets wordt een DEXA-scan beschouwd als de gouden standaard voor het meten van lichaamssamenstelling, en dat zowel voor sporters als voor mensen die gewoon bewuster met hun gezondheid willen omgaan.
Zie het als een soort “scan van binnenuit” die je helpt begrijpen hoe je lichaam is opgebouwd.
Je botten zijn de basis van elke beweging die je maakt. Toch staan we daar zelden bij stil. Een DEXA-scan meet je botdensiteit, een indicator van hoe sterk je botten zijn. Dat is niet alleen relevant op latere leeftijd, maar ook nu al. Er zijn weliswaar verschillende momenten in je leven waarop botdensiteit een grote rol speelt.
Denk bijvoorbeeld aan:
Als je sport, je lichaam belast of gewoon gezond wil blijven, is het dus waardevol om te weten hoe het met je botgezondheid gesteld is. Het geeft je de kans om preventief te handelen, in plaats van pas in te grijpen wanneer er problemen opduiken.
Een minder gekend, maar bijzonder waardevol inzicht: je rustmetabolisme. Dat is de hoeveelheid energie die je lichaam verbruikt in volledige rust. Met andere woorden: wat je lichaam nodig heeft om gewoon te functioneren.
Waarom is dat interessant? Omdat het je helpt om:
Het proces zelf is zeer eenvoudig. Je ligt ontspannen op een tafel terwijl een scanner langzaam over je lichaam beweegt. Dat duurt meestal zo’n 10 tot 20 minuten. Ideaal om even helemaal tot rust te komen! Je moet dus geen inspanning leveren.
Voor een zo nauwkeurig mogelijk resultaat raden we aan om best niet (vlak) voor de scan te eten en lichte, aansluitende kledij te dragen of indien mogelijk in ondergoed gescand te worden.
Ja, de scan is volledig veilig. Het maakt gebruik van een zeer lage dosis straling, aanzienlijk lager dan bij klassieke medische beeldvorming.
Voor gezonde volwassenen is het dus perfect mogelijk om dit af en toe te doen. Enkel bij zwangerschap wordt het afgeraden.
De scan zelf is maar het begin. Wat echt telt, is hoe je de inzichten vertaalt naar je dagelijkse keuzes. Misschien ontdek je bepaalde verschillen in je lichaam, of krijg je een beter beeld van je energiebehoefte. Dat helpt je om:
Zo kan je bijvoorbeeld je spiermassa per lichaamsdeel analyseren en vergelijken. Dat maakt asymmetrieën zichtbaar. Soms komen ook subtielere verschillen naar voren, zoals een verschil in beenlengte. Dat is voor iedereen die zijn lichaam beter wil begrijpen waardevol, en extra relevant voor topsporters of bij revalidatie.
Je lichaam verandert niet van week tot week. Daarom heeft het weinig zin om té vaak te meten. Voor de meeste mensen volstaat het om een DEXA-scan enkele keren per jaar te doen. Zo zie je evoluties die er echt toe doen.
Hoe vaak je een DEXA-scan doet, hangt natuurlijk ook af van je persoonlijke doelen. Werk je bijvoorbeeld toe naar een sportieve uitdaging zoals een marathon of ultratrail, of ben je bewust bezig met je lichaamssamenstelling, dan kan het interessant zijn om iets frequenter te meten. Zo krijg je een duidelijk beeld van je evolutie en kan je gerichter bijsturen op basis van wat jouw lichaam nodig heeft.
Een DEXA-scan draait niet om één cijfer. Het gaat om het grotere plaatje: hoe je lichaam is opgebouwd, hoe het functioneert en wat het nodig heeft.
Klaar om het zelf te ontdekken?
Boek hier je DEXA-scan en zet de volgende stap in jouw traject.